|
19 lutego 2012
aktualności
Centralne Muzeum Włókiennictwa, sale wystawowe, ul. Piotrkowska 282, Łódź
Wernisaż w środę 22 lutego o godz. 13:00, wystawa czynna do 1 kwietnia 2012
O godz. 13:30 w sali kinowej w wykład Igora Strojeckiego, prezentujący dokonania Leona Barszczewskiego.
Leon Barszczewski (1849-1910) - wybitny podróżnik, fotograf i badacz krajów wschodu pochodził z polskiej rodziny patriotycznej. W wyniku represji po powstaniu styczniowym,
wcielony został do szkoły kadetów w Kijowie i w późniejszym okresie życia związany był ze służbą wojskową w carskiej Rosji. Pod wpływem malarza Nikołaja Osipowa do swoich
wielu pasji, jak tworzenie zbiorów owadów, kamieni, zielników, dołączył fotografowanie. W latach 1876–1897 odbywał liczne wyprawy do różnych krain Turkiestanu, Chanatów
Buchary, Badachszanu i Darwazu oraz do granic Afganistanu, podczas których opracowywał mapy, badał szlaki komunikacyjne pogranicza z Chinami i Afganistanem, a także
obserwował stosunki społeczne i polityczne. Był prekursorem badań archeologicznych w Afrasiabie, starożytnej Samarkandzie.
Zorganizował i był uczestnikiem co najmniej 20 wypraw. W niektórych miejscach pojawił się jako pierwszy Europejczyk. W prowadzonych przez Barszczewskiego dziennikach
podróży znajdują się zapiski dotyczące obserwacji przyrodniczych: botanicznych, zoologicznych, geograficznych i geologicznych. Wśród jego największych osiągnięć,
obok odkryć złóż rud metali i kamieni szlachetnych (w tym złota i diamentów), są także pionierskie badania lodowców w Górach Zerawszańskich i Hisarskich, dzięki którym
zyskał miano wybitnego glacjologa i pierwszego polskiego badacza lodowców Azji. Zasługi Barszczewskiego sprawiły, że wybrany został na członka Rosyjskiego Towarzystwa
Geograficznego oraz Moskiewskiego Towarzystwa Badaczy Przyrody. Zbierane w trakcie wypraw okazy przyrodnicze, archeologiczne i etnograficzne złożyły się na utworzone
przez niego Muzeum w Samarkandzie.
Zafascynowany możliwościami fotografii, Barszczewski nie rozstawał się w trakcie wypraw z aparatem fotograficznym, używając go jako narzędzia do dokumentacji, jak i zapisu
dostrzeżonych rzeczy. Jego starania znalazły uznanie wśród specjalistów i zostały nagrodzone na wystawach fotograficznych złotymi medalami – w 1895 roku w Paryżu
za fotografie lodowców azjatyckich oraz w 1901 roku w Warszawie za widoki miejscowości i portrety mieszkańców Azji. Mieszkał w Samarkandzie i przebywał w Azji Środkowej
przez 20 lat, prowadząc prace z zakresu kartografii, opisując niejednokrotnie tereny, które były przysłowiowymi „białymi plamami”, prowadził badania z zakresu etnografii, zoologii,
botaniki i archeologii. Po zakończeniu służby w Azji Środkowej został przeniesiony do Siedlec, gdzie w roku 1904 ufundował Szkołę Handlową dla dziewcząt (obecne jest to
II Liceum Ogólnokształcące im. Św. Królowej Jadwigi). Wziął udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. W 1906 roku w stopniu pułkownika przeszedł w stan spoczynku.
Zmarł tragicznie 22 marca 1910 roku w Częstochowie.
Na wystawie w Łodzi ekspozycja zdjęć Leona Barszczewskiego uzupełniona została o tkaniny z Azji Centralnej z kolekcji Centralnego Muzeum Włókiennictwa.
